Kripto Trading Sözlüğü
Kripto futures trading dünyasında en sık kullanılan terimlerin anlaşılır tanımları. Her seviyedeki trader için kapsamlı bir referans kaynağı.
Ask Price
Bir satıcının varlığı satmaya razı olduğu en düşük fiyat. Emir defterinde ask fiyatı, alıcılar için mevcut en iyi fiyatı temsil eder. Ask ve bid fiyatı arasındaki farka spread denir.
ATR
Average True Range (Ortalama Gerçek Aralık) — belirli bir dönem boyunca fiyat hareketinin ortalama aralığını ölçen bir volatilite göstergesi. Trader'lar ATR'yi dinamik stop-loss seviyeleri belirlemek ve bir varlığın tipik olarak ne kadar hareket ettiğini ölçmek için kullanır.
Backtest
Bir trading stratejisinin geçmiş fiyat verileri üzerinde test edilerek nasıl performans göstereceğinin değerlendirilmesi sürecidir. Backtesting, trader'ların gerçek sermayeyi riske atmadan önce stratejilerini iyileştirmesine yardımcı olur.
Bear Market
Genellikle son zirvelerden %20 veya daha fazla düşüş olarak tanımlanan uzun süreli fiyat düşüşü dönemidir. Ayı piyasaları karamsarlık, azalan işlem hacmi ve panik satışlarla karakterize edilir.
Bull Market
Yükselen fiyatların ve iyimser piyasa hissiyatının sürdüğü dönemdir. Boğa piyasaları artan işlem hacmi, pozitif haber akışı ve büyüyen yatırımcı güveniyle karakterize edilir.
Candlestick
Belirli bir zaman dilimi için açılış, en yüksek, en düşük ve kapanış fiyatlarını gösteren grafik öğesidir. Yeşil/beyaz mumlar kapanışın açılışın üzerinde olduğunu (yükseliş), kırmızı/siyah mumlar ise kapanışın açılışın altında olduğunu (düşüş) gösterir.
Cross Margin
Tüm hesap bakiyenizin açık pozisyonlar için teminat olarak kullanıldığı marj modudur. Bu, likidasyon riskini azaltır ancak bir pozisyondaki kayıpların tüm hesabınızı etkileyebileceği anlamına gelir.
İlgili Rehber →DCA
Dollar Cost Averaging (Maliyet Ortalaması) — volatilitenin etkisini azaltmak için toplam yatırımı periyodik alımlara bölen bir yatırım stratejisidir. Tek bir büyük pozisyon açmak yerine girişlerinizi zaman veya fiyat seviyelerine yayarsınız.
İlgili Rehber →Drawdown
Hesap değerindeki zirveden dibe düşüş, yüzde olarak ifade edilir. Örneğin, hesabınız 10.000$'dan 7.000$'a düşerse, drawdown %30'dur. Maksimum drawdown önemli bir risk metriğidir.
Entry Price
Bir işlemin açıldığı fiyattır. Long pozisyon için alış fiyatı, short pozisyon için satış fiyatıdır. Doğru giriş fiyatı, pozisyon boyutu, PnL ve likidasyon seviyelerinin hesaplanması için kritik öneme sahiptir.
Exit Price
Bir işlemin kapatıldığı fiyattır — take profit, stop loss veya manuel kapanış yoluyla olabilir. Giriş ve çıkış fiyatı arasındaki fark, işlemin kâr veya zararını belirler.
Fee
Bir borsanın işlem gerçekleştirmek için aldığı ücrettir. Ücretler genellikle maker (likidite ekleyen limit emirler için) ve taker (likidite çıkaran market emirler için) olarak ikiye ayrılır. Ücretler doğrudan PnL'nizi azaltır.
Funding Rate
Perpetual futures piyasalarında long ve short trader'lar arasında periyodik olarak yapılan ödemedir. Funding rate pozitifken long'lar short'lara öder; negatifken short'lar long'lara öder. Perpetual fiyatları spot fiyata yakın tutar.
İlgili Rehber →Futures
Alıcıyı gelecekteki bir tarihte önceden belirlenen fiyattan bir varlık almaya (veya satıcıyı satmaya) zorunlu kılan türev sözleşmeleridir. Kripto'da perpetual futures'ın sona erme tarihi yoktur ve spot fiyatları takip etmek için funding rate kullanır.
Hedge
Başka bir pozisyondaki olası kayıpları dengelemek için pozisyon açmayı içeren risk yönetimi stratejisidir. Örneğin, belirsizlik döneminde long spot pozisyonunu korumak için short futures pozisyonu açmak.
Isolated Margin
Tek bir pozisyona yalnızca belirli miktarda teminat ayrılan marj modudur. Pozisyon tasfiye edilirse yalnızca izole marj kaybedilir — hesabınızın geri kalanı güvende kalır.
İlgili Rehber →Leverage
Daha küçük bir sermaye ile daha büyük bir pozisyonu kontrol etmenizi sağlayan çarpandır. Örneğin, 10x kaldıraç 100$ ile 1.000$'lık pozisyon kontrol etmenizi sağlar. Yüksek kaldıraç hem kârı hem de zararı artırır.
İlgili Rehber →Limit Order
Belirli bir fiyattan veya daha iyisinden alım ya da satım emridir. Limit emirler yalnızca piyasa belirlediğiniz fiyata ulaştığında gerçekleştirilir. Genellikle daha düşük ücretlere (maker fee) sahiptir ve giriş/çıkış fiyatları üzerinde daha fazla kontrol sağlar.
Liquidation
Marj bakiyesi sürdürme marjı gereksiniminin altına düştüğünde kaldıraçlı pozisyonun zorla kapatılmasıdır. Tasfiye edildiğinde trader'lar marjlarını (teminatlarını) kaybeder. Doğru pozisyon boyutlandırma ve stop loss, tasfiyeden kaçınmaya yardımcı olur.
İlgili Rehber →Long
Varlık fiyatı yükseldiğinde kâr eden pozisyondur. Long gitmek, fiyatın yükseleceği beklentisiyle satın almak demektir. Futures'da potansiyel kârı artırmak için kaldıraçlı long pozisyon açabilirsiniz.
Margin
Kaldıraçlı pozisyon açmak ve sürdürmek için gereken teminattır. Başlangıç marjı pozisyonu açmak için gereken tutardır; sürdürme marjı ise pozisyonu açık tutmak için gereken minimum tutardır.
Market Order
Mevcut en iyi fiyattan hemen alım veya satım emridir. Market emirler gerçekleşmeyi garanti eder ancak tam fiyatı garanti etmez — özellikle düşük likidite piyasalarında slippage nedeniyle görüntülenen fiyattan farklı olabilir.
PnL
Profit and Loss (Kâr ve Zarar) — bir işlemin veya portföyün finansal sonucudur. Gerçekleşmemiş PnL açık pozisyonun mevcut kâr/zararı, gerçekleşmiş PnL ise kapanıştan sonraki nihai sonuçtur. PnL, ücretler öncesi veya sonrası hesaplanabilir.
Position Size
Risk toleransınıza, giriş fiyatına ve stop loss seviyesine göre hesaplanan işlemin toplam değeridir. Doğru pozisyon boyutlandırma, tek bir işlemin hesabınızda yıkıcı kayba neden olmamasını sağlar.
İlgili Rehber →R/R Ratio
Risk/Reward Ratio (Risk/Ödül Oranı) — bir işlemin potansiyel kaybını potansiyel kârıyla karşılaştırır. 1:3 R/R, 3$ kazanmak için 1$ risk almak demektir. Yüksek R/R oranları, daha düşük kazanma oranıyla bile kârlı olmanızı sağlar.
İlgili Rehber →Scalping
Çok küçük fiyat hareketlerinden kâr etmeyi amaçlayan yüksek frekanslı bir trading tarzıdır. Scalper'lar genellikle pozisyonları saniyelerden dakikalara kadar tutar, sıkı stop-loss ve küçük hedeflerle günde çok sayıda işlem yapar.
Short
Varlık fiyatı düştüğünde kâr eden pozisyondur. Short gitmek, fiyatın düşeceği beklentisiyle satış yapmak (veya ödünç alıp satmak) demektir — daha düşük fiyattan geri alım yaparak kâr elde edersiniz.
Slippage
Bir işlemin beklenen fiyatı ile gerçek gerçekleşme fiyatı arasındaki farktır. Slippage yüksek volatilite veya düşük likidite dönemlerinde oluşur ve market emirler ile büyük pozisyon boyutlarında daha yaygındır.
Spot
Varlıkların mevcut piyasa fiyatından anında teslimat için alınıp satıldığı pazardır. Spot trading, sözleşme ticareti yapılan futures'ın aksine varlığın fiili sahipliğini içerir. Spot'ta kaldıraç veya likidasyon riski yoktur.
Stop Loss
Kayıpları sınırlamak için önceden belirlenen fiyattan pozisyonu otomatik olarak kapatan emirdir. İyi yerleştirilmiş stop loss, çok sıkı (gereksiz stop yemeden) veya çok geniş (aşırı kayıp almadan) olmadan sermayenizi korur.
İlgili Rehber →Swing Trading
Günler ile haftalar arasındaki fiyat dalgalanmalarını yakalamayı amaçlayan trading tarzıdır. Swing trader'lar orta vadeli trendleri belirlemek için teknik ve temel analiz kullanır; pozisyonları day trader'lardan uzun ama yatırımcılardan kısa tutar.
Take Profit
Kârı sabitlemek için önceden belirlenen fiyattan pozisyonu otomatik olarak kapatan emirdir. İşleme girmeden önce take profit seviyeleri belirlemek, disiplinli trading ve tutarlı R/R oranı sürdürmek için şarttır.
Trailing Stop
Fiyatı lehinize belirli bir mesafe veya yüzde ile otomatik olarak takip eden dinamik stop loss'tur. Fiyat tersine dönerse, trailing stop yerinde kalır ve pozisyonu kapatır — kârı korurken kazançlı işlemlerin devam etmesini sağlar.
İlgili Rehber →Volatility
Bir varlığın fiyatının ne kadar ve ne kadar hızlı değiştiğinin ölçüsüdür. Yüksek volatilite, daha büyük ve hızlı fiyat dalgalanmaları anlamına gelir — hem fırsat hem de risk yaratır. ATR ve Bollinger Bantları gibi göstergeler volatiliteyi ölçmeye yardımcı olur.
Volume
Belirli bir zaman diliminde işlem gören bir varlığın toplam birim sayısıdır. Yüksek hacim fiyat hareketlerini doğrular ve güçlü piyasa ilgisini gösterir; düşük hacim ise zayıf inanç veya potansiyel geri dönüşlerin sinyali olabilir.
Öğrendiklerini uygulamaya hazır mısın?
Ücretsiz pozisyon boyutu hesaplayıcımızı dene ve risk yönetimini pratiğe dök.
Hesaplayıcıyı Aç